پروپیلن گلیکول (Propylene Glycol – PG)

پروپیلن گلیکول (Propylene Glycol – PG)
🛡️
ضمانت کیفیت
دارای کد IRC و مجوز مصرف از سازمان غذا و دارو
🏅
تضمین اصالت
دارای MSDS و آنالیز معتبر از شرکت تولید کننده
زمان مطالعه
28 دقیقه
زمان انتشار
8 شهریور 1398
آخرین بروزرسانی
24 آبان 1405
برند
دسته بندی
نظرات
وضعیت موجودی
موجود
شکل ظاهری
مایع بی رنگ
گرید
دارویی و آرایشی
بسته بندی
۲۱۵ کیلوگرم
نام های رایج
Propanediol، MPG (Mono Propylene Glycol)
فرمول شیمیایی
C₃H₈O₂
شماره CAS
57-55-6
آنالیز محصول
استعلام قیمت
فرم درخواست پیش فاکتور
کلیک کنید تا فرم باز شود ▼
فهرست مطالب

پروپیلن گلیکول چیست؟

 

پروپیلن گلیکول (Propylene Glycol) یک ترکیب آلی از خانواده دی ال ها با فرمول مولکولی C₃H₈O₂ است. این ماده با نام شیمیایی 1,2-پروپان دیول نیز شناخته می شود. ساختار مولکولی آن شامل دو گروه هیدروکسیل متصل به یک زنجیره سه کربنی است. پروپیلن گلیکول در دمای محیط مایعی بی رنگ، نسبتاً ویسکوز و جاذب رطوبت است. قابلیت امتزاج آن با آب و بسیاری از حلال های قطبی، استفاده از آن را در فرمولاسیون های مختلف امکان پذیر می کند.

 

این ترکیب در صنایع دارویی، آرایشی، غذایی و شیمیایی کاربرد دارد. نقش آن بسته به نوع فرمولاسیون، می تواند حلال، حامل، مرطوب کننده یا کمک فرمولاسیون باشد. در بازار مواد اولیه، اصطلاح MPG نیز برای مونو پروپیلن گلیکول استفاده می شود. این نام به تمایز آن از دی پروپیلن گلیکول (DPG) کمک می کند. پروپیلن گلیکول با 1,3-پروپان دیول یکسان نیست. تفاوت موقعیت گروه های هیدروکسیل، این دو را به ترکیبات شیمیایی متفاوتی تبدیل می کند.

 

خواص فیزیکی و شیمیایی پروپیلن گلیکول SK کره

 

مشخصه مقدار یا توضیح
نام IUPAC 1,2-Propanediol
فرمول شیمیایی CH3-CH(OH)-CH2OH ؛ C3H8O2
جرم مولکولی 76.10 g/mol
شماره CAS 57-55-6
شماره EINECS 200-338-0
نقطه جوش در فشار 1 atm 187°C
محدوده تقطیر در فشار 1 atm 186–189°C
فشار بخار در 20°C 0.011 kPa (0.08 mmHg)
فشار بخار در 25°C 0.017 kPa (0.13 mmHg)
نقطه انجماد کمتر از ‎−59°C
نقطه ریزش کمتر از ‎−57°C
چگالی نسبی در 20/20°C 1.038
چگالی نسبی در 25/4°C 1.033
چگالی نسبی در 60/4°C 1.007
ضریب شکست در 20°C 1.4310–1.4330
ویسکوزیته در 25°C 48.6 cP (mPa·s)
ویسکوزیته در 60°C 8.4 cP (mPa·s)
گرمای ویژه در 25°C 2.51 J/g·K
کشش سطحی در 25°C 36 mN/m
نقطه اشتعال 104°C
دمای خوداشتعالی 371°C
رسانایی گرمایی در 25°C 0.2061 W/m·K
رسانایی الکتریکی در 25°C 10 µS/m
گرمای تشکیل ‎−422 kJ/mol
گرمای تبخیر در 25°C 67.0 kJ/mol

 

ویژگی ها و پارامترهای اساسی پروپیلن گلیکول
ویژگی ها و پارامترهای اساسی پروپیلن گلیکول

 

مشخصات فنی و گواهی آنالیز (COA) پروپیلن گلیکول SK کره

 

مشخصات فنی پروپیلن گلیکول SK کره باید بر اساس گواهی آنالیز (COA) محموله و اطلاعات مرجع ماده بررسی شود. COA نتایج آزمون های انجام شده روی یک بچ مشخص را نشان می دهد. این مدرک به واحد کنترل کیفیت کمک می کند تا انطباق ماده با مشخصات مورد نیاز فرمولاسیون یا فرایند تولید را ارزیابی کند. مقادیر واقعی بچ فعلی، حدود پذیرش و شناسه محموله باید از سند تولید کننده استخراج شوند. مشخصات عمومی پروپیلن گلیکول جایگزین COA نیستند. این آزمون بر اساس شماره بچ KH7181PU2D و تاریخ گواهی آنالیز 18-07-2025 است.

 

آزمون مشخصات (Specification) نتیجه آزمون (Test Result) روش آزمون
شناسایی (Identification) Pass Pass Current USP
ظاهر (Appearance) Clear Clear Visible
پروپیلن گلیکول، MPG (wt%) Min. 99.8 99.98 Current USP/ASTM E 202
اتیلن گلیکول، EG (ppm) Max. 50 0 Current USP
دی اتیلن گلیکول، DEG (ppm) Max. 50 0 Current USP
باقیمانده پس از احتراق (ppm) Max. 20 5.0 Current USP
کلرید (ppm) Max. 1 LT 0.1 Current USP
سولفات (ppm) Max. 10 0.0 Current USP
ناخالصی های عنصری (ppm) Max. 1 LT 1.0 Current USP
چگالی نسبی، 20/20°C 1.037–1.039 1.038 Current USP/ASTM D 4052
چگالی نسبی (USP)، 25/25°C 1.035–1.037 1.036 Current USP/ASTM D 4052
اسیدیته (ml) Max. 0.05 0.02 Current USP/ASTM D 1613
آب (ppm) Max. 700 60 Current USP/ASTM E 203
آهن، Fe (ppm) Max. 0.1 0.02 ASTM E 394
رنگ، APHA Max. 10 2.0 ASTM D 1209
نقطه جوش اولیه، IBP (°C) Min. 186 186.2 ASTM D 1078
نقطه جوش نهایی، DP (°C) Max. 189 187.4 ASTM D 1078

یادداشت: در گواهی، LT به معنی «کمتر از» (Less Than) است. این جدول رونویسی اطلاعات تصویر است؛ پیش از انتشار، مقادیر و روش های آزمون را با فایل اصلی و خوانای COA تطبیق دهید.

 

گریدهای پروپیلن گلیکول؛ تفاوت صنعتی، دارویی و غذایی

 

گرید پروپیلن گلیکول نشان دهنده مجموعه ای از مشخصات و الزامات کیفی مرتبط با کاربرد ماده است. تفاوت گریدها فقط به درصد خلوص محدود نمی شود. نوع ناخالصی های قابل کنترل، روش آزمون، حدود پذیرش و الزامات مستندسازی نیز اهمیت دارند. پروپیلن گلیکول صنعتی برای فرایندهای شیمیایی و کاربردهایی طراحی می شود که مشخصات آنها با نیازهای مصرف کننده تطابق دارد. این گرید لزوماً الزامات فارماکوپه یا استانداردهای افزودنی غذایی را برآورده نمی کند.

 

گرید دارویی ممکن است بر اساس الزامات فارماکوپه هایی مانند USP یا Ph. Eur. ارزیابی شود. انطباق با این استانداردها باید از روی مشخصات محصول و مدارک معتبر تولید کننده بررسی شود. گرید غذایی نیز باید مشخصات لازم برای کاربرد مورد نظر را داشته باشد. در بازار، پروپیلن گلیکول با شناسه افزودنی E1520 شناخته می شود؛ اما درج این شناسه به تنهایی اثبات نمی کند که یک محموله مشخص، الزامات مصرف غذایی بازار هدف را برآورده می کند.

 

برای انتخاب گرید، خریدار باید کاربرد نهایی، مشخصات فنی مورد نیاز و مدارک قابل ارائه را مشخص کند. در خرید B2B، بررسی COA و تطبیق آن با معیارهای پذیرش واحد کنترل کیفیت، پیش از مصرف ماده اهمیت دارد.

 

کاربردهای پروپیلن گلیکول در صنایع مختلف

 

پروپیلن گلیکول به دلیل قابلیت حل کنندگی، امتزاج با آب و خاصیت جذب رطوبت، در فرمولاسیون های متنوعی استفاده می شود. نقش آن به نوع محصول، ترکیبات همراه و شرایط تولید وابسته است. جدول زیر کاربردهای اصلی این ماده را از دیدگاه صنعتی و فرمولاسیون نشان می دهد.

 

صنعت نقش پروپیلن گلیکول مقاله تخصصی
آرایشی و بهداشتی حلال، حامل و مرطوب کننده کاربرد پروپیلن گلیکول در محصولات آرایشی
مراقبت از مو حلال مواد فعال و کمک به حفظ رطوبت پروپیلن گلیکول برای مو
داروسازی حلال و حامل در برخی فرآورده های دارویی پروپیلن گلیکول در داروسازی
صنایع غذایی حلال یا حامل برخی افزودنی ها، در کاربردهای مجاز مونو پروپیلن گلیکول خوراکی (E1520)
عطرسازی حلال یا حامل برخی ترکیبات معطر پروپیلن گلیکول در عطرسازی
الکل و شوینده ها حلال، مرطوب کننده یا کمک فرمولاسیون پروپیلن گلیکول در الکل و شوینده ها
جوهر و چاپ حلال و کنترل کننده رفتار خشک شدن جوهر پروپیلن گلیکول در جوهر و چاپ
خوراک دام جزء فرمولاسیون در برخی محصولات خوراکی دام پروپیلن گلیکول در خوراک دام

 

در محصولات آرایشی و بهداشتی

 

پروپیلن گلیکول در محصولات آرایشی و بهداشتی می تواند به عنوان حلال، حامل مواد مؤثره و مرطوب کننده به کار رود. توانایی آن در امتزاج با آب و حل کردن برخی ترکیبات قطبی، به یکنواختی فرمولاسیون کمک می کند. در محصولات چندفازی، عملکرد این ماده به ترکیب فازها و نوع امولسیفایر وابسته است. افزودن پروپیلن گلیکول به تنهایی تضمین کننده پایداری امولسیون نیست. برای انتخاب مقدار مصرف و بررسی سازگاری، باید ویژگی های سایر مواد اولیه نیز در نظر گرفته شوند. شرح تخصصی تر این کاربرد در مقاله کاربرد پروپیلن گلیکول در محصولات آرایشی ارائه شده است.

 

در مراقبت از مو

 

در محصولات مراقبت از مو، پروپیلن گلیکول می تواند حلال برخی ترکیبات و کمک فرمولاسیون در شامپوها، نرم کننده ها و محصولات حالت دهنده باشد. خاصیت جذب رطوبت آن نیز در طراحی فرمولاسیون های مو اهمیت دارد. مقدار مصرف باید با توجه به نوع محصول، احساس نهایی روی مو، سازگاری مواد و ارزیابی فرمولاسیون تعیین شود. افزایش مقدار این ماده لزوماً به بهبود عملکرد محصول منجر نمی شود. جزئیات کاربرد آن در مقاله پروپیلن گلیکول برای مو بررسی شده است.

 

در مراقبت از پوست

 

پروپیلن گلیکول در کرم ها، لوسیون ها و محصولات موضعی می تواند نقش حلال، حامل و مرطوب کننده داشته باشد. این ماده به حل شدن برخی ترکیبات و توزیع یکنواخت آنها در فرمولاسیون کمک می کند. در طراحی محصول پوستی، مقدار مصرف و نوع ترکیبات همراه اهمیت دارند. سازگاری با مواد فعال، ویژگی های حسی و احتمال تحریک پوستی باید در ارزیابی فرمولاسیون بررسی شوند. برای بررسی تخصصی تر، مقاله کاربرد پروپیلن گلیکول برای پوست را مطالعه کنید.

 

در داروسازی

 

در داروسازی، پروپیلن گلیکول به عنوان یک ماده جانبی در برخی فرآورده ها استفاده می شود. نقش اصلی آن می تواند حل کردن مواد مؤثره یا کمک به انتقال و توزیع یکنواخت ترکیبات در فرمولاسیون باشد. انتخاب گرید و مقدار مصرف به نوع فرآورده، مسیر مصرف، مشخصات ماده مؤثره و الزامات دارویی بستگی دارد. استفاده از گرید نامتناسب می تواند انطباق محصول نهایی با مشخصات مورد نیاز را تحت تأثیر قرار دهد. جزئیات نقش این ماده در فرمولاسیون‌های دارویی در مقاله پروپیلن گلیکول در داروسازی آمده است.

 

در صنایع غذایی

 

پروپیلن گلیکول در برخی کاربردهای غذایی مجاز، به عنوان حلال یا حامل ترکیباتی مانند طعم دهنده ها و رنگ ها استفاده می شود. قابلیت امتزاج آن با آب و توانایی حل کردن برخی ترکیبات، استفاده از آن را در تهیه کنسانتره ها و سامانه های افزودنی امکان پذیر می کند. مصرف غذایی به گرید، مشخصات محموله، نوع محصول و مقررات بازار هدف وابسته است. کد E1520 به تنهایی مجوز استفاده از هر محموله در هر محصول غذایی نیست. در صورت تأیید گرید غذایی محصول SK کره، مقاله مونو پروپیلن گلیکول خوراکی (E1520) می تواند مرجع تکمیلی این کاربرد باشد.

 

در عطرسازی

 

پروپیلن گلیکول می تواند به عنوان حلال یا حامل برخی ترکیبات معطر در فرمولاسیون های عطری استفاده شود. انتخاب آن به ماهیت مواد معطر، حلالیت، شفافیت و ویژگی های محصول نهایی بستگی دارد. این ماده با دی پروپیلن گلیکول (DPG) یکسان نیست. در فرمولاسیون عطر، انتخاب میان این دو باید بر اساس مشخصات حلال، سازگاری و عملکرد مورد انتظار انجام شود. توضیحات تکمیلی در مقاله پروپیلن گلیکول در عطرسازی ارائه شده است.

 

در الکل و شوینده ها

 

در برخی فرمولاسیون های الکلی و شوینده ها، پروپیلن گلیکول می تواند نقش حلال، مرطوب کننده یا کمک فرمولاسیون داشته باشد. استفاده از آن ممکن است بر رفتار حلالیت، تبخیر و ویژگی های حسی محصول اثر بگذارد. در محصولات ضدعفونی کننده الکلی، نقش پروپیلن گلیکول در صورت استفاده، حلال یا مرطوب کننده است؛ نه ضدیخ. عملکرد ضدعفونی محصول به ترکیب و شرایط فرمولاسیون وابسته است. شرح کاربردهای این ماده در مقاله پروپیلن گلیکول در الکل و شوینده ها آمده است.

 

در جوهر و صنعت چاپ

 

پروپیلن گلیکول در برخی جوهرها و سامانه های چاپ به عنوان حلال یا کمک فرمولاسیون استفاده می شود. ویژگی های حلالیت و فشار بخار آن می توانند بر رفتار جوهر در حین چاپ و خشک شدن اثر بگذارند. انتخاب مقدار مصرف باید با نوع جوهر، بستر چاپ، تجهیزات و سرعت فرایند هماهنگ باشد. تغییر ترکیب حلال ممکن است بر وضوح چاپ، یکنواختی و زمان خشک شدن اثر بگذارد. جزئیات فنی در مقاله پروپیلن گلیکول در جوهر و چاپ بررسی شده است.

 

در خوراک دام

 

پروپیلن گلیکول در برخی فرمولاسیون های خوراک دام و محصولات تخصصی مرتبط با تغذیه دام استفاده می شود. کاربرد آن به گونه دام، نوع محصول، هدف فرمولاسیون و الزامات قانونی وابسته است. گرید صنعتی را نباید بدون بررسی مدارک و الزامات کاربرد، برای خوراک دام انتخاب کرد. نام ماده به تنهایی نشان دهنده مناسب بودن آن برای مصرف دامی نیست. برای اطلاعات تخصصی بیشتر، مقاله پروپیلن گلیکول در خوراک دام را ببینید.

 

در تنباکو

 

پروپیلن گلیکول در تنباکوهای مخصوص ویپ و سیگارهای الکترونیکی ماده ای رایج است. این ماده به عنوان پایه برای ایجاد بخار و انتقال نیکوتین و طعم دهنده ها استفاده می شود و به خاطر خاصیت جذب رطوبت، به حفظ رطوبت تنباکو و جلوگیری از خشک شدن کمک می کند. با این حال، برخی از افراد ممکن است به آن حساسیت داشته باشند و عوارضی مانند تحریک دهان یا گلو و یا حتی واکنش های آلرژیک را تجربه کنند. بنابراین، استفاده از تنباکوهای بدون پروپیلن گلیکول یا کاهش میزان آن برای این افراد ممکن است مطلوب باشد.

 

پروپیلن گلیکول در جویس های ویپ (e-liquid یا vape juice) نیز یک ماده اصلی است و یک احساس خنکی ملایم به تجربه استفاده از ویپ اضافه می کند که می تواند برای برخی از کاربران لذت بخش باشد. PG نسبت به VG رقیق تر است، بنابراین به روان شدن جویس کمک می کند و از گرفتگی ویک ها (wicks) جلوگیری می کند. ترکیب جویس های ویپ معمولاً بر اساس نسبت PG به VG مشخص می شود که می تواند تجربه استفاده را تغییر دهد. جویس های با PG بالاتر معمولاً طعم قوی تر و احساس خنکی بیشتری دارند اما بخار کمتری تولید می کنند.

 

در صنعت پلاستیک و پلیمر

 

در صنعت پلاستیک و پلیمر، پروپیلن گلیکول بیش از آنکه مستقیماً به عنوان افزودنی عمومی به پلاستیک نهایی اضافه شود، به عنوان ماده اولیه و حد واسط شیمیایی در تولید برخی پلیمرها و رزین ها اهمیت دارد. یکی از کاربردهای مهم آن در سنتز رزین های پلی استر غیراشباع (UPR) است. پروپیلن گلیکول در واکنش با اسیدها یا انیدریدهای چندعاملی، بخشی از ساختار پلی استر را تشکیل می دهد و نوع گلیکول می تواند بر ویژگی هایی مانند رفتار پخت و خواص مکانیکی رزین اثر بگذارد.

 

بشکه پروپیلن گلیکول SK کره
بشکه پروپیلن گلیکول SK کره

 

جدول حلالیت پروپیلن گلیکول

 

پروپیلن گلیکول یک دی ال آلی با خاصیت آب دوستی بالا است که به دلیل وجود دو گروه هیدروکسیل، قابلیت اختلاط پذیری بسیار خوبی دارد. این ویژگی باعث شده است که از آن به عنوان حلال، حامل و کمک حلال استفاده شود.

 

حلال یا ماده وضعیت حلالیت پروپیلن گلیکول
آب کاملاً محلول و قابل اختلاط در تمام نسبت ها
اتانول کاملاً محلول
متانول کاملاً محلول
استون کاملاً محلول
گلیسیرین کاملاً محلول
اتیلن گلیکول کاملاً محلول
پلی اتیلن گلیکول (PEG) سازگار و قابل اختلاط
دی متیل سولفوکساید (DMSO) محلول
کلروفرم محلول
اتر دی اتیل محلولیت محدود
روغن های معدنی نامحلول یا دارای حلالیت بسیار کم
هیدروکربن های آلیفاتیک (مانند هگزان) نامحلول
روغن های گیاهی حلالیت محدود

 

جدول مقایسه پروپیلن گلیکول با گلیکول های مشابه

 

ماده مهمترین کاربرد مزیت نسبت به پروپیلن گلیکول محدودیت یا تفاوت مهم
پروپیلن گلیکول (PG) حلال، مرطوب کننده و کمک فرمولاسیون در محصولات دارویی، آرایشی و بهداشتی تعادل مناسب بین قدرت حلالیت، رطوبت رسانی، ویسکوزیته و هزینه در برخی فرمول ها و غلظت های بالا ممکن است حس چسبناک یا تحریک پوستی ایجاد کند
بوتیلن گلیکول (1,3-BG) مرطوب کننده، حلال و بهبود دهنده حس پوستی معمولاً حس پوستی سبک تر و مطلوب تری در فرمول های آرایشی ایجاد می کند معمولاً قیمت بالاتری دارد و قدرت حلالیت آن برای همه مواد مشابه PG نیست
پنتیلن گلیکول (1,2-Pentanediol) مرطوب کننده، حلال و کمک کننده به سیستم نگهدارنده علاوه بر رطوبت رسانی، می تواند به افزایش عملکرد سیستم نگهدارنده کمک کند هزینه بالاتر و کاربرد محدودتر نسبت به PG
دی پروپیلن گلیکول (DPG) حلال و حامل، به ویژه در عطرها و برخی فرمول های آرایشی برای برخی ترکیبات معطر و مواد آلی حلال مناسبی است و فراریت پایینی دارد از نظر نقش و رفتار فرمولاسیونی جایگزین مستقیم PG در همه محصولات نیست
اتیلن گلیکول (EG) حلال و ماده اولیه صنعتی حلالیت خوب و وزن مولکولی پایین سمیت بالا دارد و جایگزین مناسبی برای PG در محصولات آرایشی و دارویی نیست

 

جایگزین پروپیلن گلیکول

 

جایگزین مناسب باید بر اساس نقش پروپیلن گلیکول در فرمول انتخاب شود. گزینه های زیر در بعضی کاربردها قابل بررسی هستند، اما جایگزینی آنها به معنی امکان استفاده با همان درصد مصرف نیست.

 

گلیسیرین: برای فرمول هایی که به جاذب رطوبت نیاز دارند، گزینه ای قابل بررسی است. ویسکوزیته بالاتر و اثر حسی متفاوت آن باید در طراحی فرمول لحاظ شود.

سوربیتول: در برخی محصولات آرایشی، بهداشتی و دارویی به عنوان جاذب رطوبت و عامل تنظیم کننده بافت استفاده می شود. نوع عرضه آن، مانند پودر یا محلول آبی، بر مقدار آب وارد شده به فرمول و ویسکوزیته نهایی اثر می گذارد.

دی پروپیلن گلیکول (DPG): در عطرسازی و بعضی فرمول های خوشبو کننده، به عنوان حلال و حامل ترکیبات معطر کاربرد دارد. این ماده از نظر ساختار و خواص با پروپیلن گلیکول متفاوت است و انتخاب آن باید با توجه به حلالیت، بو، فراریت و گرید مصرفی انجام شود.

 

پیش از تغییر ماده اولیه، نمونه آزمایشگاهی تهیه کنید و حلالیت، pH، ویسکوزیته، پایداری ظاهری و عملکرد محصول را ارزیابی کنید. در صورت تغییر حلال، ممکن است درصد مصرف سایر اجزا نیز نیاز به اصلاح داشته باشد.

 

تفاوت پروپیلن گلیکول و گلیسیرین

 

هر دو ماده از خانواده پلی ال ها هستند و می توانند نقش حلال، جاذب رطوبت یا کمک فرمولاسیون داشته باشند. تفاوت اصلی آنها در ویسکوزیته، رفتار حسی و توانایی حل کنندگی است. گلیسیرین در دمای محیط معمولاً بسیار غلیظ تر از پروپیلن گلیکول است. بنابراین، جایگزینی آن ممکن است ویسکوزیته محصول نهایی را افزایش دهد و احساس چسبندگی بیشتری ایجاد کند. پروپیلن گلیکول در بسیاری از فرمول ها سیالیت بیشتری دارد و برای حل کردن بعضی مواد مؤثره و ترکیبات معطر مناسب است. شرح تفاوت های این دو ماده در مقاله مقایسه گلیسیرین و پروپیلن گلیکول آمده است.

 

معیار مقایسه پروپیلن گلیکول گلیسیرین
ویسکوزیته کمتر و روان تر بیشتر و غلیظ تر
نقش در فرمول حلال، حامل و جاذب رطوبت جاذب رطوبت و نرم کننده
اثر حسی معمولاً سبک تر ممکن است چسبندگی بیشتری ایجاد کند
انتخاب کاربرد وابسته به حلالیت و سازگاری مناسب فرمول های نیازمند حفظ رطوبت

 

گلیسیرین می تواند در فرمولاسیون هایی که هدف اصلی حفظ رطوبت است جایگزین مناسبی باشد. اما اگر پروپیلن گلیکول برای حل کردن یک ماده خاص استفاده شده باشد، باید حلالیت آن ماده در گلیسیرین جداگانه بررسی شود.

 

تفاوت پروپیلن گلیکول و اتیلن گلیکول

 

پروپیلن گلیکول و اتیلن گلیکول از نظر بعضی خواص فیزیکی شباهت دارند؛ اما از نظر ساختار مولکولی و مشخصات سم شناسی یکسان نیستند. اتیلن گلیکول در مقایسه با پروپیلن گلیکول سمیت حاد بالاتری دارد و مصرف خوراکی آن می تواند باعث مسمومیت شدید، آسیب کلیوی و اختلالات متابولیکی شود. به همین دلیل، این دو ماده نباید در کاربردهای آرایشی، دارویی یا غذایی به جای یکدیگر استفاده شوند. شباهت در ظاهر، حالت فیزیکی یا برخی خواص حلالیت، معیار مناسبی برای جایگزینی نیست. برای شناخت دقیق تر تفاوت های ساختاری و کاربردی این دو ماده، مقاله مقایسه پروپیلن گلیکول و اتیلن گلیکول را ببینید.

 

ایمنی پروپیلن گلیکول

 

ارزیابی ایمنی پروپیلن گلیکول به مسیر تماس، مقدار مواجهه، غلظت و نوع کاربرد بستگی دارد. این ماده در برخی کاربردهای غذایی و آرایشی تحت شرایط مشخص پذیرفته شده است. با این حال، احتمال تحریک پوستی یا واکنش حساسیتی در بعضی افراد وجود دارد. برای ارزیابی شرایط کار با محموله، باید برگه ایمنی همان محصول بررسی شود.

 

وضعیت قانونی و مقدار مجاز

 

در مقررات ایالات متحده، پروپیلن گلیکول در بخش 21 CFR 184.1666 به عنوان ماده GRAS برای کاربردهای غذایی مشخص و مطابق اصول تولید خوب (GMP) معرفی شده است. این وضعیت به معنی تأیید تمام گریدها یا تمام کاربردهای غذایی نیست. کمیته مشترک کارشناسی افزودنی های غذایی FAO/WHO (JECFA)، مقدار دریافت روزانه قابل قبول (ADI) این ماده را 0 تا 25 mg/kg وزن بدن در روز تعیین کرده است. این مقدار برای ارزیابی دریافت روزانه از منابع غذایی است و نباید به عنوان درصد مصرف در فرمولاسیون یا دوز مصرف یک محصول تفسیر شود.

 

حساسیت و ملاحظات مصرف

 

پروپیلن گلیکول در برخی شرایط می تواند باعث تحریک پوست شود. در موارد کمتری نیز واکنش درماتیت تماسی آلرژیک گزارش شده است. تشخیص حساسیت واقعی از تحریک پوستی همیشه ساده نیست و به ارزیابی تخصصی نیاز دارد. گزارش CIR درباره ایمنی مواد مورد استفاده در محصولات آرایشی، امکان استفاده از پروپیلن گلیکول را در فرمولاسیون های غیرتحریک کننده پشتیبانی می کند. با این حال، غلظت، مدت تماس و وضعیت سد دفاعی پوست در ارزیابی اثرات پوستی اهمیت دارند. در محیط صنعتی، تماس با ماده باید مطابق دستورالعمل ایمنی و تجهیزات حفاظت فردی تعیین شده در SDS انجام شود.

 

MSDS پروپیلن گلیکول

 

در MSDS/SDS پروپیلن گلیکول (Propylene Glycol)، اطلاعاتی مانند مشخصات ماده، خطرات احتمالی، اقدامات کمک های اولیه، شرایط نگهداری، کنترل تماس و تجهیزات حفاظت فردی ارائه می شود. پروپیلن گلیکول در شرایط معمول سمیت حاد و خورندگی پایینی دارد، اما تماس طولانی مدت می تواند موجب تحریک پوست یا چشم شود. هنگام کار صنعتی، رعایت بهداشت فردی، جلوگیری از تماس مستقیم با چشم و پوست و استفاده از محافظ مناسب در زمان جا به جایی مقادیر زیاد توصیه می شود.

 

پروپیلن گلیکول قابل احتراق است و باید در شرایط مناسب و دور از منابع حرارت و شعله نگهداری شود. مشخصات دقیق خطر و اقدامات ایمنی ممکن است با توجه به گرید و تولید کننده متفاوت باشد؛ بنابراین SDS همان محصول باید مبنای کار صنعتی قرار گیرد.

 

آزمون حد مشخصات روش آزمون
شناسایی با IR، GC و آزمون های A، B، C Pass USP
مقدار MPG، درصد وزنی حداقل 99.80% USP
اتیلن گلیکول (EG) حداکثر 50 ppm USP
دی اتیلن گلیکول (DEG) حداکثر 50 ppm USP
باقیمانده پس از احتراق حداکثر 1 mg؛ معادل حداکثر 20 ppm وزنی USP
کلرید حداکثر 1.0 ppm USP
سولفات حداکثر 10 ppm USP
فلزات سنگین برحسب Pb حداکثر 1.0 ppm USP
چگالی نسبی در 25/25°C 1.035–1.037 USP
اسیدیته با NaOH 0.1N حداکثر 0.05 ml؛ معادل حداکثر 30 ppm برحسب اسید استیک USP
آب حداکثر 700 ppm USP
آهن حداکثر 0.10 ppm ASTM E 394
رنگ APHA حداکثر 10 ASTM D 1209
محدوده تقطیر، IBP/DP 186–189°C ASTM D 1078

 

در این سند، پروپیلن گلیکول USP برای کاربردهای دارویی از جمله موارد زیر معرفی شده است:

  • حلال: کمک به توزیع یکنواخت ماده مؤثره در فرمولاسیون، از جمله در قرص ها، دوزهای مایع و فرآورده های کرمی.
  • نرم کننده (Emollient): کمک به نرم و صاف شدن لایه های بیرونی پوست از طریق افزایش آبرسانی و کاهش تبخیر رطوبت.
  • جاذب رطوبت (Humectant): افزایش حلالیت ماده مؤثره در فرآورده های موضعی، کمک به نفوذ پوستی و افزایش زمان فعالیت آن؛ همچنین کاهش اثر خشک کنندگی برخی مواد مؤثره.
  • پایدارکننده امولسیون، پخش کننده و عامل اتصال دهنده: استفاده به عنوان کمک فرمولاسیون در فرآورده های دارویی.
  • تنظیم کننده ویسکوزیته: کمک به تنظیم ویژگی های جریان فرمول.
  • نرم کننده فیلم: استفاده در فرمولاسیون پوشش دهی آبی فیلم قرص.

 

خطرات اصلی غیرخورنده، غیرسمی در غلظت های معمول، ممکن است باعث تحریک خفیف پوست و چشم شود، قابل اشتعال
علائم قرارگیری تحریک خفیف پوست، چشم یا دستگاه تنفسی (در بخار)، ممکن است حساسیت پوستی در برخی افراد ایجاد کند
اقدامات کمک اولیه چشم: شستشو با آب حداقل ۱۵ دقیقه
پوست: شستشو با آب و صابون
بلع: دهان را بشویید، در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنید
استنشاق: انتقال به هوای تازه
لباس محافظ دستکش (نیتریل یا لاتکس)، عینک ایمنی، لباس معمولی (در صورت کار طولانی مدت)
نقطه اشتعال حدود 99 درجه سانتی گراد
اقدامات اطفای حریق آب پاش، فوم الکل مقاوم، دی اکسید کربن یا پودر خشک

 

شرایط نگهداری پروپیلن گلیکول

 

طبق برگه فنی، ظرف محصول باید کاملاً بسته نگه داشته شود و از آلودگی، نور UV، هوا و گرما محافظت شود. برای نگهداری، دمای کمتر از 40°C و استفاده از پوشش نیتروژن (N2 blanketing) جهت مهار اکسیداسیون توصیه شده است. برای نگهداری طولانی مدت، یا زمانی که آلودگی آهن و تغییر رنگ اهمیت دارد، مخازن استنلس استیل یا آلومینیوم پیشنهاد شده اند. مواد پیشنهادی برای ساخت ظرف شامل استنلس استیل، آلومینیوم، پلاستیک و فولاد کربنی با پوشش فنولیک است. بسته بندی های ذکر شده در سند شامل مخازن بارج، واگن های تانکری پوشش دار، تانکرهای اختصاصی و بشکه های غیرقابل برگشت 215 کیلوگرمی است. سند همچنین اعلام می کند که برای حمل، برچسب DOT خاصی مورد نیاز نیست.

 

پارامتر شرایط نگهداری
دمای نگهداری دمای خنک و پایدار؛ از دمای بالا یا انجماد اجتناب شود.
محل نگهداری محیط خشک، خنک و دارای تهویه مناسب، دور از منابع گرما، جرقه و شعله.
ظرف نگهداری ظروف دربسته از جنس استیل ضدزنگ، آلومینیوم یا پلاستیک مقاوم (مانند HDPE).
جلوگیری از آلودگی دور از مواد اکسیدکننده قوی، اسیدها و بازهای قوی.
رطوبت در محیط با رطوبت کنترل شده برای جلوگیری از جذب رطوبت (پروپیلن گلیکول جاذب رطوبت است).
نور دور از نور مستقیم خورشید، ترجیحاً در ظروف مات یا تیره.
ایمنی استفاده از دستکش و عینک ایمنی هنگام کار با آن؛ دور از دسترس کودکان و حیوانات.
مدت زمان نگهداری معمولاً تا 2 سال در شرایط مناسب (بر اساس تاریخ تولید و انقضای درج شده).
ملاحظات خاص برچسب گذاری مناسب ظروف؛ بررسی دوره ای برای نشتی یا تغییر رنگ و بو.

 

قیمت پروپیلن گلیکول

 

خرید پروپیلن گلیکول از آرکا شیمی

 

آرکا شیمی گستر سپیدار، پروپیلن گلیکول SK کره را در بسته بندی بشکه 215 کیلوگرمی برای متقاضیان صنعتی تأمین می کند. برای دریافت اطلاعات موجودی، مشخصات محموله و شرایط فروش، با واحد فروش تماس بگیرید یا درخواست استعلام خود را از طریق پیام رسان ارسال کنید.

 

مراحل استعلام و خرید پروپیلن گلیکول

 

  1. ارسال درخواست: مقدار مورد نیاز، نوع مصرف و گرید درخواستی را به واحد فروش اعلام کنید.
  2. بررسی مشخصات: مشخصات فنی و مدارک موجود محصول را با نیاز تولید خود تطبیق دهید.
  3. دریافت پیش فاکتور: قیمت روز، مقدار قابل تأمین و شرایط تسویه برای شما اعلام می شود.
  4. تأیید سفارش: پس از تأیید مشخصات و شرایط مالی، سفارش نهایی می شود.
  5. هماهنگی تحویل: محل و زمان تحویل یا ارسال بار با خریدار هماهنگ خواهد شد.

 

مدارک همراه محموله

 

مدارک قابل ارائه باید با محموله و بچ تأمین شده مطابقت داشته باشند. گواهی آنالیز (COA) برای بررسی نتایج آزمون های کنترل کیفیت همان بچ استفاده می شود. برگه اطلاعات ایمنی (SDS یا MSDS) نیز اطلاعات مربوط به خطرات، نگهداری و اقدامات احتیاطی را ارائه می دهد.

 

مدرک کاربرد
COA بررسی نتایج آزمون های بچ و تطبیق با مشخصات اعلام شده
SDS یا MSDS آشنایی با خطرات، تجهیزات حفاظت فردی و شرایط نگهداری
TDS مشاهده مشخصات فنی و ویژگی های اعلام شده محصول

 

برای آشنایی با نحوه بررسی اصالت و اطلاعات این مدارک، مطلب بررسی گواهی آنالیز و شماره بچ را مطالعه کنید.

 

بسته بندی و شرایط تحویل

 

بسته بندی اعلام شده برای این محصول، بشکه 215 کیلوگرمی است. پیش از ثبت سفارش، موجودی و تعداد بشکه های قابل تأمین را از واحد فروش استعلام کنید. پس از تأیید سفارش و تسویه، هماهنگی تحویل از انبار شورآباد یا ارسال بار از طریق باربری انجام می شود. هزینه حمل و شرایط تحویل باید پیش از نهایی شدن سفارش مشخص شود.

 

استعلام قیمت پروپیلن گلیکول

 

قیمت پروپیلن گلیکول به عواملی مانند نرخ ارز، قیمت تأمین، برند، گرید، مقدار سفارش و شرایط بازار وابسته است. به همین دلیل، درج یک قیمت ثابت در صفحه محصول ممکن است اطلاعات دقیقی از هزینه خرید در زمان سفارش ارائه نکند. برای دریافت قیمت روز فروش عمده، مقدار مورد نیاز و شرایط تحویل را به واحد فروش اعلام کنید تا استعلام متناسب با درخواست شما ارائه شود.

 

ارتباط با واحد فروش:

 

پرسش های متداول درباره پروپیلن گلیکول

 

1. پروپیلن گلیکول چیست؟

پروپیلن گلیکول یک ترکیب آلی از خانواده دی ال ها با فرمول شیمیایی C3H8O2 است. این ماده مایعی بی رنگ، جاذب رطوبت و امتزاج پذیر با آب است. در صنایع آرایشی، دارویی و شیمیایی از آن به عنوان حلال، حامل مواد مؤثره و جاذب رطوبت استفاده می شود.

 

2. نقش و کاربرد پروپیلن گلیکول در محصولات آرایشی چیست؟

پروپیلن گلیکول در فرمولاسیون محصولات آرایشی می تواند به حل شدن یا پخش بهتر بعضی ترکیبات کمک کند. همچنین با جذب رطوبت، در حفظ ویژگی های رطوبتی محصول نقش دارد. عملکرد دقیق آن به نوع فرمول، غلظت مصرف و سازگاری با سایر مواد اولیه وابسته است.

 

3. تأثیر پروپیلن گلیکول در لوازم آرایشی چیست؟

این ماده می تواند حلالیت برخی ترکیبات را بهبود دهد، از خشک شدن زودهنگام بعضی فرمول ها جلوگیری کند و به حفظ رطوبت کمک کند. با این حال، اثر آن در همه محصولات یکسان نیست. غلظت مصرف، نوع ترکیبات همراه و ویژگی های محصول نهایی، نتیجه عملکرد را تعیین می کنند.

 

4. کاربرد پروپیلن گلیکول برای پوست چیست؟

پروپیلن گلیکول در محصولات مراقبت از پوست عمدتاً به عنوان حلال و جاذب رطوبت به کار می رود. این ماده می تواند به انتقال و پخش یکنواخت بعضی ترکیبات در فرمول کمک کند. با این حال، استفاده از آن به معنی درمان خشکی یا بیماری های پوستی نیست و تحمل پذیری آن به غلظت و شرایط مصرف بستگی دارد.

 

5. چرا در شامپو از پروپیلن گلیکول استفاده می شود؟

در بعضی فرمول های شامپو، پروپیلن گلیکول برای حل کردن یا کمک به پخش ترکیباتی استفاده می شود که انحلال پذیری محدودی در آب دارند. این ماده ممکن است بر ویسکوزیته و ویژگی های حسی محصول نیز اثر بگذارد. مقدار مصرف باید با توجه به سیستم سورفکتانت، سایر حلال ها و پایداری شامپو تعیین شود.

 

6. آیا پروپیلن گلیکول در صابون کاربرد دارد؟

پروپیلن گلیکول می تواند در برخی فرمول های صابون، به ویژه صابون های شفاف و گلیسیرینه، نقش حلال یا کمک فرمولاسیون داشته باشد. با این حال، ماده اصلی واکنش صابونی شدن نیست. نوع روغن ها، قلیا، نسبت آب و شرایط فرایند، ساختار و کیفیت صابون را تعیین می کنند.

 

7. کاربرد پروپیلن گلیکول در کرم چیست؟

در کرم های آرایشی و بهداشتی، پروپیلن گلیکول می تواند به عنوان حلال مواد مؤثره و جاذب رطوبت استفاده شود. این ماده ممکن است به توزیع یکنواخت برخی ترکیبات در فاز آبی کمک کند. انتخاب مقدار مصرف آن باید با توجه به نوع امولسیون، pH، سازگاری اجزا و آزمون پایداری انجام شود.

 

8. درصد مصرف پروپیلن گلیکول در محصولات آرایشی چقدر است؟

درصد مصرف ثابتی برای تمام محصولات آرایشی وجود ندارد. مقدار مورد نیاز در کرم، شامپو، ژل یا محصولات دیگر بر اساس نقش ماده، غلظت ترکیبات فعال، حلالیت و تحمل پذیری فرمول تعیین می شود. برای انتخاب درصد مناسب باید نمونه های آزمایشگاهی تهیه و پایداری، ویژگی های حسی و سازگاری محصول ارزیابی شوند.

 

9. آیا پروپیلن گلیکول برای پوست عوارض دارد؟

پروپیلن گلیکول در بعضی افراد می تواند باعث تحریک پوستی یا به ندرت واکنش حساسیتی شود. احتمال بروز واکنش به غلظت، مدت تماس، محل مصرف و وضعیت سد دفاعی پوست بستگی دارد. تحریک پوستی و حساسیت تماسی دو واکنش متفاوت هستند و در صورت بروز علائم ماندگار، ارزیابی تخصصی ضرورت دارد.

 

10. آیا پروپیلن گلیکول در محصولات آرایشی برای پوست بی خطر است؟

ارزیابی های ایمنی، استفاده از پروپیلن گلیکول را در محصولات آرایشی، مشروط به فرمولاسیون مناسب و عدم ایجاد تحریک، قابل قبول دانسته اند. این نتیجه به معنی بی خطر بودن در هر غلظت یا برای تمام افراد نیست. انتخاب گرید مناسب، کنترل کیفیت و ارزیابی تحمل پذیری محصول نهایی اهمیت دارد.

 

11. تفاوت پروپیلن گلیکول و گلیسیرین در محصولات آرایشی چیست؟

هر دو ماده می توانند نقش جاذب رطوبت داشته باشند؛ اما ویسکوزیته و رفتار فرمولاسیونی آنها متفاوت است. گلیسیرین معمولاً غلیظ تر است و ممکن است احساس چسبندگی بیشتری ایجاد کند. پروپیلن گلیکول روان تر است و در بعضی فرمول ها نقش حلال مؤثرتری دارد. انتخاب بین آنها به عملکرد مورد نیاز و ویژگی های محصول بستگی دارد.

 

منبع:

https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Propylene-glycol

ویکی پدیا

برای دریافت مشاوره و استعلام قیمت، از طریق یکی از روش های زیر با ما در ارتباط باشید.
تلفن ثابت 02182801442
موبایل 09026715830

نوشته شده توسط: خانم مهندس سمانه مطهری

کارشناس شیمی محض با بیش از ۱۲ سال سابقه تخصصی در حوزه مواد اولیه صنایع دارویی، آرایشی بهداشتی و غذایی.
فارغ التحصیل کارشناسی شیمی محض و دارای گواهی دوره تضمین کیفیت از سازمان فنی و حرفه ای کشور و دوره تخصصی کروماتوگرافی (GC و HPLC) از دانشگاه مالک اشتر تهران.
دارای تجربه عملی در آنالیز مواد، تفسیر و ارزیابی گواهی های آنالیز (COA)، بررسی خلوص و تطابق با استانداردهای کیفی و کنترل کیفیت مواد اولیه.
سابقه همکاری با شرکت تولیدی امحا و فعالیت به عنوان مسئول فنی در شرکت های تولیدی آرایشی و بهداشتی.
آشنایی تخصصی با فرآیند تولید و فرمولاسیون شوینده های آرایشی و روند تولید در صنایع فرآورده های غذایی.

محتواهای منتشر شده بر پایه دانش علمی، تجربه عملی آزمایشگاهی و استانداردهای کیفی تدوین می شود.

1 دیدگاه برای پروپیلن گلیکول (Propylene Glycol – PG)

  1. اسدالله یکتا –

    آیا پروپیلن گلیکول به صورت خوراکی بی خطر است؟

    • arkachem –

      طبق FDA، پروپیلن گلیکول به عنوان یک افزودنی غذایی در بدن متابولیزه می شود و به عنوان یک منبع کربوهیدرات معمولی استفاده می شود. استفاده طولانی مدت و مقادیر قابل توجهی از پروپیلن آن (تا پنج درصد از کل غذای مصرفی) را می توان بدون ایجاد مسمومیت مصرف کرد.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *